خانه / بیماریهای سیستم گوارشی / اوستومی ( استومی )

اوستومی ( استومی )

استوما (Stoma) چیست؟

کلمه “استوما” در لغت به معنای دهان یا ورودی است. بیمارانی که تحت عمل جراحی اوستومی یا استومی قرار می‏گیرند، روی شکم خود دهانه‏ ای  دارند.

این افراد قادر نیستند مانند افراد عادی دفع ادرار و مدفوع داشته باشند و دفع، ادرار یا مدفوع، از طریق دهانه ایجاد شده در شکم یا اوستوما و داخل کیسه اوستومی صورت می گیرد.

در عمل جراحی اوستومی یا استومی قسمتی از روده از شکم خارج شده و توسط بخیه به جدار شکم ثابت می‏شود و مواد دفعی بدن از طریق آن دهانه ایجاد شده (اوستوما) خارج می‏شود.

اوستوما فاقد پایانه های عصبی حس درد است و به همین دلیل هیچگونه احساس دردی ندارد

اوستومی
اوستومی

مشکلاتی که منجر به اوستومی  میشوند:

مشکلاتی که منجر به ایجاد استوما می‏شوند عبارتند از: هرگونه بیماری یا ضربه‎ای که ایجاد انسداد، سوراخ‏ شدگی، التهاب یا مشکلات عصبی در سیستم ادراری و گوارشی

 

سرطان ها، بیماری‏های التهابی روده، سرطان‏های لگن مانند سرطان مثانه و رحم و تخمدان

گاهی مواقع در وضعیت‏های اورژانس مانند تصادفات به دلیل آسیب و صدمه به قسمت های شکمی و لگنی

بیماری‏های ارثی مانند پولیپوزهای خانوادگی یا سندرم اهلرز دانلوس نیز در بعضی موارد موجب ایجاد استومی می‏شود.

انحراف مسیر ادراری یا تعبیه یوروستومی هنگامی انجام می‏شود که مثانه به خوبی عمل نکند. عدم عملکرد صحیح مثانه علل مختلفی دارد.

سرطان ، مشکلات عصبی مثانه، مشکلات مادرزادی و التهاب شدید مثانه اشاره نمود.

اوستومی با توجه به مشکل بیمار می تواند موقت یا دائم باشد

بیماران مبتلا به این عارضه را استومیت‌ می نامند.

 

دیگر علت های ایجاد اوستوما :

۱- کنسر کولورکتال

۲- بیماری های التهابی روده شامل کولیت اولسروز و کرون

۳- دیورتیکولیت

۴- عوارض ناشی از رادیوتراپی

۵- عوارض ناشی از بیماری های ژینکولوژی و اتکولوژی

۶- بیماری های ایسکمیک روده

۷- تروما

۸- ولووس

۹- انسداد روده

۱۰- اختلالات دفع شامل انواع بی اختیاری ، یبوست مزمن

۱۱- بیماری های مادرزادی

۱۲- آسیب های ناشی از ضربه به شکم

 

کیسه اوستومی چیست؟

یک کیسه از جنس پلاستیک مخصوص بعلاوه چسب ویژه که کیسه را به بدن فرد می‎چسباند و محتویات خروجی از طریق استوما را در خود نگه می‎دارد. امروزه کیسه‎های استومی گاهی بر اساس مورد مصرف آنها  نامگذاری می‎شوند؛ بطور مثال کیسه کلستومی، که برای جمع آوری خروجی کلستومی بکار می‏رود و یا کیسه یوروستومی، که برای جمع‎آوری و نگهداری ادرار خارج شده از یوروستومی مورد استفاده قرار می‏گیرد. 

کیسه اوستومی
کیسه اوستومی

استفاده از کیسه مخصوص اوستومی در درجه اول به مدیریت ترشحات (ادرار و مدفوع) خروجی از استوما کمک می‏کند و در درجات بعدی از استوما و پوست اطراف آن محافظت کرده و گاز و بوی خروجی از استوما را نیز به خوبی کنترل می‏کند.

در کل استفاده از کیسه موجب راحتی و اطمینان شخص استومیت می‏شود و به حفظ ارتباطات و فعالیت‏های اجتماعی وی کمک زیادی می‏کند.

تعداد دفعات تعویض کیسه به نوع استوما، محل قرارگیری استوما و مقدار مواد دفعی و قوام آن بستگی دارد. هم‏چنین استفاده از کیسه مناسب و نصب درست آن، مدت زمان استفاده از کیسه را افزایش می‏دهد. عوامل دیگری مانند آب و هوا و میزان تعریق بدن، نوع پوست و میزان فعالیت و حتی سن نیز روی دفعات نیاز به تعویض کیسه اثر می‏گذارد. بعضی از کیسه‏ها طوری طراحی شده‏اند که برای سه تا هفت روز قابل استفاده هستند و بعضی دیگر نیز هر روز نیاز به تعویض دارند.

انتخاب کیسه مناسب، به تصمیم‏گیری شخصی بستگی دارد و بهتر است پس از استفاده از محصولات مختلف این انتخاب صورت گیرد. عوامل دیگری مانند وضعیت بیمه، وضعیت اقتصادی و قیمت این سیستم‏ها نیز روی این تصمیم اثر دارد. به هر حال در صورتی که نیاز به تعویض مداوم  کیسه باشد و کیسه‏ها پس از مدت اندکی از بدن جدا ‏گردد، بهتر است با پزشک یا پرستار در این زمینه مشورت شود. حتی مصرف داروهای خاص می‏تواند پوست اطراف استوما را تحت تاثیر قرار دهد و از مدت زمان چسبیدن کیسه روی پوست بکاهد.

 

اوستومی
اوستومی

 

 مشکلات بیمار مبتلا به اوستومی

۱-مشکلات روحی و روانی (خصوصا” در صورت دائمی بودن)

۲-عدم پذیرش استوما از طرف بیمار و همراهان

۳-آغاز مشکلات بیمار پس از ترخیص از بیمارستان و عدم آگاهی بیمار و همراهان در مورد استوما و مراقبت از آن

۴-عدم تغذیه مناسب کولستومی (عدم اطلاع از تغذیه بیمار و استفاده از غذاهای نفاخ- بو دار- افزایش مشکلات بیمار و خانواده)

۵-عدم انجام حمام به موقع و مثل همیشه و نگرانی از چگونگی حمام کردن به طور کامل با کیسه یا بدون کیسه

۶-ضعف و بی حالی و لاغری به دلیل ترس از غذا خوردن

۷-بی خوابی در شبها و چرت زدن روزها و از دست دادن زندگی عادی

۸-مشکلات زناشوئی به دلیل ترس – عدم اعتماد به نفس و درد

۹-مشکلات اجتماعی و عدم حضور بیمار جهت خروج از منزل به دلیل ترس از نشت- نفخ- بو – صدا

۱۰-مشکلات فرهنگی و خانوادگی و عدم همکاری افراد خانواده به دلیل عدم آموزش

۱۱-گرفتار شدن به عوارض استوما به دلیل عدم آموزش

۱۲-مشکلات مالی از نظر تهیه کیسه و محصولات استومی و عدم استرداد کیسه از بیمه ها و کاهش هزینه های زندگی

۱۳-عدم آگاهی از مرکز تحقیقات جهت پیشگیری افراد درجه یک خانواده از بیماری کانسر رکتوم و قبول این مطلب که پیشگیی بهتر از درمان است.

۱۴-عدم شناخت داروخانه ها و شرکت ها و پیدا کردن محصولات استومی دیگر جهت بیمارانی که عمل استومی آنها مناسب نیست و نشت فراوان دارند.

۱۵-عدم شناخت انجمن استومی و کشف آرامش و آسایش جهت بیمار و همراهان آنها

۱۶-عدم شناخت لوازم ضروری جهت مراقبت از خود در خارج از منزل

۱۷-عدم شناخت موارد دیگر مراقبت از استومی ( مانند استفاده از ست شستشوی روده)

 

سایت انجمن اوستومی ایران:

http://www.iranostomy.com/

درباره ی داکتاپ