خانه / تغذیه / نوشابه های مغذی، ورزشی و انرژی زا

نوشابه های مغذی، ورزشی و انرژی زا

نوشابه های مغذی، ورزشی و انرژی زا

هر چند آب مهمترین عنصر هر نوشابه ورزشی است اما به تنهایی برای موفقیت در تمرینات شدید و طولانی کافی نیست نوشابه های ورزشی امروزه بعنوان یکی از بهترین مکمل های ورزشی (Sport Supplements) مورد استفاده قرار میگیرد و میتوانند نیازهای واقعی زمان ورزش را که شامل تأمین آب، الکترولیت ها و مواد قندی است تأمین نماید ضمن اینکه بدلیل طعم و مزه مطلوب نوشیدنی و پذیرش بهتر ورزشکار بعضاً بر آب ترجیح داده میشوند. همچنین پژوهشهای اخیر نشان میدهد که برخی نوشابه های ورزشی تقریباً به همان سرعت آب جذب خون میشوند و میتوانند قابلیت های اجرایی ورزشکاران را به نحو چشمگیری افزایش دهند.

ترکیبات نوشابه های ورزشی:عموماً شامل۱- آب ۲- انواع کربوهیدراتها شامل گلوکز، فروکتوز، مالتودکسترین و یا ترکیبی از آنها ۳- الکترولیت ها شامل سدیم، پتاسیم، فسفر، کلر ۴- اسیدهای امینه و نوع زنجیری شاخه دار (BCAA) 5- کافئین ۶- گلیسرول ۷- ستیراتها ۸- الکل ۹- ویتامین ها ۱۰- طعم دهنده های مجاز و انواع اسانس ها می باشد.

انتخاب نوشابه ورزشی:مهمترین نکته ای که ورزشکاران باید به آن توجه کنند این است که شاید هیچیک از نوشابه های ورزشی را نتوان بصورت عمومی توصیه و یا مصرف آن را مردود دانست توجه به نوع ورزش و فعالیت و نیازی که در ورزش خاص مطرح شده عامل اصلی انتخاب یک نوشابه ورزشی است

طبقه بندی نوشابه ها:بطور کلی نوشابه هایی که بعنوان Supplementمورد استفاده قرار میگیرند. به انواع ورزشی، انرژی زا و مغذی تقسیم بندی میشوند.

۱)نوشابه های ورزشی Sport Drinks:که عمده درصد کربوهیدرات آنها کمتر از ۸ درصد بوده و بصورت هیپوتونیک و ایزوتونیک تهیه میشوند.

۲)نوشابه های انرژی زا Energy Drinks:بعنوان یکی دیگر از مکمل ها مورد استفاده قرار میگیرند و به لحاظ درصد کربوهیدرات معمولاً بیش از ۱۲- ۱۰% کربوهیدرات را شامل میشوند و برخی از انواع آن حاوی ۳۰- ۲۵% کربوهیدرات نیز میباشند سایر ترکیبات بعضاً مشابه نوشابه های ورزشی است و غالباً به شکل Hypertonicتهیه میگردند.

۳)نوشابه مغذی، Nutrient Beverages:که میتواند با درصد کربوهیدرات انتخابی  
و الکترولیت های متفاوت مورد تهیه و مصرف قرار گیرد.

زمان بندی مصرف نوشابه های ورزشی:

چنانچه ورزشکاران اطلاع و آگاهی لازم را در مورد زمان مصرف نوشابه های ورزشی و انرژی زا نداشته باشند مصرف آن نه تنها باعث افزایش عملکرد ورزشی نمیشود بلکه بدلیل تغییر مسیر جریان خون از عضلات به دستگاه گوارش باعث افت کارآیی و کاهش عملکرد ورزشی خواهد شد.

زمان مصرف نوشابه های ورزشی که درصد کربوهیدرات آنها کمتر از -۱۰۸ درصد میباشند قبل از ورزش و در حین ورزش میباشد بررسیهای Clinical Trialنشان داده است که میزان کربوهیدرات ۶% علاوه بر سرعت جذب روده ای مناسب، به لحاظ تغییر ذائقه ورزشکاران در حین مسابقات نیز دارای طعم مطلوب و مناسبی است و در نتیجه پذیرش آن توسط ورزشکار نیز مناسب است همچنین زمان مصرف نوشابه های انرژی زا یا Energy Drinksکه معمولاً دارای میزان کربوهیدرات بیش از ۱۰% هستند صرفاً پس از ورزش و فعالیت بدنی است و مصرف نوشابه های انرژی زا قبل از ورزش (به میزان کمتر از یکساعت) باعث شوک قندی یا هیپوگلیسیمی واکنشی (در اثر تحریک ترشح انسولین)، تغییر مسیر جریان خون و بعضاً اختلالات گوارشی شده که نتیجه این فعل و انفعالات احساس ضعف، سرگیجه و بعضاً حالت تهوع میباشد و نتیجه نهایی آن افت عملکرد ورزشی است. در مورد آبمیوه جات نیز با توجه به اینکه درصد قند آنها معمولاً بین ۱۵-۱۰% است در صورت رقیق نشدن میبایست پس از ورزش و فعالیت بدنی مورد استفاده قرار گیرند.

نویسنده:شهزاد محمدیان

کارشناس ارشد تغذیه و رژیم درمانی

عضو انجمن تغذیه ورزشی استرالیا

مطالب مرتبط :

مقاله اصلی را در اینجا ببینید

درباره ی داکتاپ

همچنین ببینید

رژیم مدیترانه ای

رژیم غذایی مدیترانه ای

استفاده از میوها و سبزی‌ها ، غذاهای دریایی و گوشت سفید قانون طلایی رژیم غذایی …